LÒNG YÊU NƯỚC LÀ TRUYỀN THỐNG QUÝ BÁU
Chủ
tịch Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên khi đất nước đang đắm chìm trong
đêm dài nô lệ. Sức mạnh truyền thống yêu nước đã hun đúc quyết tâm cứu
nước, cứu dân và thôi thúc Người rời Tổ quốc bôn ba tìm đường giải phóng
đất nước và đó cũng chính là cơ sở dẫn Người đến với chủ nghĩa Mác -
Lênin, đến với con đường cứu nước trong thời đại mới. Sau này, trong bài
viết Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin, Chủ tịch Hồ Chí
Minh nhấn mạnh: “Lúc đầu chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ
nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba”… Từ
khi ra đi tìm đường cứu nước cho đến khi từ biệt chúng ta trở về với thế
giới người hiền, Người luôn khát khao và phấn đấu cho mục tiêu giải
phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người; xây dựng đất
nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa dân chủ và giàu mạnh, nhân dân Việt Nam
được ấm no, tự do và hạnh phúc. Cuộc đời cách mạng của Người xuất phát
từ lòng yêu nước, thương dân và cũng vì nước vì dân mà tận tâm, tận lực
phấn đấu.
Thấm
nhuần sâu sắc rằng, lòng yêu nước là một giá trị truyền thống quý báu
của dân tộc, được sinh dưỡng bởi những cư dân một nước nông nghiệp luôn
gắn bó, cố kết, đùm bọc, che chở và giúp đỡ lẫn nhau để chống lại thiên
tai, địch họa và cả dịch bệnh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh rằng:
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu
của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy
lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt
qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ
cướp nước”(1) và “chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất
nước”. Trong tất cả những con dân đất Việt đó, chỉ “trừ một bọn rất ít
đại Việt gian, đồng bào ta ai cũng có lòng yêu nước”(2)…
Trên
suốt chặng đường cách mạng, Người luôn khơi dậy và phát huy nguồn sức
mạnh của lòng yêu nước đó để lãnh đạo nhân dân ta từng bước giành thắng
lợi trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc. Không phải ngẫu nhiên, vấn đề tập hợp lực lượng cách mạng trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên
của Đảng lại được ghi rõ: “Đảng phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản,
trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt, v.v. để kéo họ đi vào phe vô
sản giai cấp. Còn đối với bọn phú nông, trung tiểu địa chủ và tư bản An
Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho
họ đứng trung lập. Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng thì phải đánh
đổ”(3); đồng thời, nhấn mạnh “trong cuộc cách mạng tư sản dân
quyền, vô sản giai cấp và nông dân là hai động lực chánh, nhưng vô sản
có cầm quyền lãnh đạo thì cách mạng mới thắng lợi được”(4).
Sau đó, vấn đề tập hợp lực lượng được thể hiện trong việc thành lập và
phát huy vai trò của Mặt trận Việt Minh, nhằm đoàn kết mọi người dân
Việt Nam yêu nước trong một mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi để cùng
tranh đấu vì độc lập, tự do đã góp phần to lớn vào thành công của Tổng
khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, sáng lập nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng
hòa, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ…
Tư
tưởng yêu nước của Hồ Chí Minh chính là yêu Tổ quốc và nhân dân, coi
việc đánh đổ ách thống trị của đế quốc, thực dân và ngoại bang, giải
phóng dân tộc, mang lại độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân là
lòng yêu nước chân chính, sâu sắc và triệt để. Vì thế, khi thấu hiểu
rằng “tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được trưng bày
trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Nhưng cũng có khi
cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm”(5), Người đã khơi
dậy lòng yêu nước của mỗi người dân Việt Nam, coi đó là “chìa khóa vàng”
để xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tổ chức họ, lãnh đạo
họ thực hiện mục tiêu giành độc lập, tự do cho Tổ quốc, hạnh phúc cho
nhân dân.
KHƠI DẬY VÀ PHÁT HUY LÒNG YÊU NƯỚC CỦA MỖI NGƯỜI DÂN
Lòng
yêu nước, tinh thần yêu nước của mỗi người dân Việt Nam chính là nền
tảng, cơ sở cho sự thống nhất trong khác biệt để Đảng và Chủ tịch Hồ Chí
Minh tập hợp lực lượng, tạo thành sức mạnh tổng hợp của một dân tộc,
đất không rộng, người không đông, tiềm lực kinh tế, quân sự không lớn,
song đã đoàn kết, đồng lòng dưới sự lãnh đạo của Đảng đấu tranh giải
phóng dân tộc thoát khỏi ách nô lệ thực dân, đế quốc, giành độc lập, tự
do; tiếp tục tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế
quốc Mỹ xâm lược, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Sau
khi nước nhà giành được độc lập, trước hiểm nguy từ nạn “giặc đói, giặc
dốt và giặc ngoại xâm” đe dọa nền độc lập, tự do mà nhân dân ta đã
giành được sau hơn 80 năm trời nô lệ, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh
rằng: “Chúng ta phải làm cho dân tộc chúng ta trở nên một dân tộc dũng
cảm, yêu nước, yêu lao động, một dân tộc xứng đáng với nước Việt Nam độc
lập”(6); đồng thời khơi dậy tinh thần yêu nước của mọi người
dân, mọi giai tầng trong xã hội trong các bức thư gửi cho các cụ phụ
lão, cho các em nhỏ, cho một Việt kiều, cho các giám mục và đồng bào
công giáo Vinh, Hà Tĩnh, Quảng Bình và bao dung, vị tha với những người
trót lầm đường, lạc lối: “Ai cũng có lòng yêu nước, chẳng qua có lúc vì
lợi nhỏ mà quên nghĩa lớn. Nói lẽ phải họ tự nghe”(7)... để
quy tụ, tập hợp và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc
trên cơ sở của lòng yêu nước chân chính, tiến hành sự nghiệp kháng chiến
và kiến quốc.
Trân
trọng giá trị truyền thống quý báu của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh
luôn coi việc tuyên truyền về lòng yêu nước, tinh thần yêu nước cho mọi
người dân, trong mọi thời điểm là một trong những nhiệm vụ quan trọng và
yêu nước không chỉ dừng ở nhận thức mà chính là phải thể hiện ở hành
động. Người yêu cầu các cấp, các ngành “phải ra sức giải thích, tuyên
truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi
người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến”(8),
vì “đành biết rằng từ đây đi đến cuộc toàn thắng, chúng ta còn phải
kinh qua nhiều nỗi khó khăn. Nhưng chúng ta giàu lòng yêu nước, thì
chúng ta quyết cứu được nước”(9)…
Dưới
sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong những năm tháng đấu
tranh gian lao, tinh thần yêu nước, ý chí độc lập, tự chủ, tự cường của
mọi người dân Việt Nam đã được phát huy cao độ, tạo nên sức mạnh của
khối đại đoàn kết toàn dân tộc, làm nổi bật tinh thần, ý chí và trí tuệ
con người Việt Nam.
|
Dưới
sự lãnh đạo của Đảng và Người, trong những năm tháng đấu tranh gian lao
ấy, tinh thần yêu nước, ý chí độc lập, tự chủ, tự cường của mọi người
dân Việt Nam đã được phát huy cao độ, tạo nên sức mạnh của khối đại đoàn
kết toàn dân tộc, làm nổi bật tinh thần, ý chí và trí tuệ con người
Việt Nam. Đó chính là sức mạnh của lòng yêu nước được hun đúc suốt hàng
ngàn năm lịch sử; không chỉ được bồi đắp mà còn phát triển lên một tầm
cao mới, gắn với tinh thần quốc tế trong sáng. Đó chính là sức mạnh của
chủ nghĩa yêu nước chân chính hòa quyện với chủ nghĩa quốc tế cao cả
trên tinh thần đoàn kết, giúp đỡ, ủng hộ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh
vì độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội; là phát huy sức mạnh dân tộc với
sức mạnh thời đại đấu tranh để “làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc
lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai
cũng được học hành”(10) trong thời đại Hồ Chí Minh lịch sử. Đó cũng chính là hiển hiện của những tấm gương
yêu nước, anh hùng mà khiêm nhường của biết bao quần chúng ở mọi tầng
lớp, mọi lứa tuổi; của đội ngũ cán bộ, đảng viên trên mọi lĩnh vực công
tác ở cả tiền tuyến và hậu phương, v.v. đã kết thành “một làn sóng mạnh
mẽ”, tạo thành sức
mạnh tổng hợp, vô song, làm nên những chiến công của dân tộc Việt Nam
trong thế kỷ XX, đưa đất nước ta tới hòa bình, độc lập, thống nhất, kiên
định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
Vì
thế, có thể nói, những giá trị tinh hoa truyền thống như tình yêu quê
hương, đất nước, yêu thương giống nòi, phụng sự Tổ quốc, tinh thần sẵn
sàng hy sinh vì dân, vì nước, v.v. đến Hồ Chí Minh, thời đại Hồ Chí Minh
đã được nâng lên một tầm cao. Yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh có nội
dung và hình thức mới, mang bản chất giai cấp, hòa quyện chặt chẽ giữa
giai cấp, dân tộc và nhân loại mà cơ sở tư tưởng là chủ nghĩa Mác -
Lênin, là lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, là yêu
nước chân chính gắn với tinh thần quốc tế vô sản, “khác hẳn tinh thần
“vị quốc” của bọn đế quốc phản động. Nó là một bộ phận của tinh thần
quốc tế”… và chính Người là một mẫu mực của chủ nghĩa yêu nước, tinh
thần yêu nước Việt Nam hiện đại đúng như Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã
khẳng định: “Chủ tịch Hồ Chí Minh là hình ảnh của sự gặp nhau giữa chủ
nghĩa yêu nước và chủ nghĩa xã hội, giữa chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa
quốc tế vô sản”(11).
TIẾP TỤC NHÂN NGUỒN SỨC MẠNH CỦA LÒNG YÊU NƯỚC
Đất
nước đang tiến hành đổi mới và hội nhập sâu rộng trong bối cảnh toàn
cầu hóa. Hơn bao giờ hết, lòng yêu nước, tinh thần yêu nước của mỗi
người gắn liền với trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Từ trong các phong
trào thi đua yêu nước thiết thực, rộng khắp ở mọi cấp, mọi ngành, khắp
các địa phương trong cả nước đã xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu của
các tầng lớp nhân dân, trong đó có các đoàn viên, thanh niên, các sinh
viên thủ khoa, các doanh nhân giỏi, các chiến sĩ thi đua... trong thời
kỳ đổi mới và hội nhập. Gần đây nhất, những tấm gương của đội ngũ y, bác
sĩ, chiến sĩ quân đội trong cuộc chiến chống dịch bệnh, sự chung tay
góp sức của cả hệ thống chính trị và mỗi người dân cả nước trong cuộc
chiến chống “giặc dịch COVID-19” để “không để một ai bị bỏ lại phía sau”
chính là biểu hiện sinh động nhất của tinh thần yêu nước Việt Nam. Đó
cũng chính là trái ngọt của việc phát huy sức mạnh tinh thần yêu nước
Việt Nam, là kết quả việc thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị
khóa XII về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” trở thành nhu cầu tự thân, nền nếp tại mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị.
Càng
khó khăn, thử thách, truyền thống yêu nước, tinh thần yêu nước của mỗi
người dân Việt Nam được hun đúc từ bao đời, trở thành sức mạnh Việt Nam,
biểu tượng Việt Nam càng được tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ, tỏa sáng để
luôn chủ động, quyết tâm bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất
và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và
chế độ xã hội chủ nghĩa…
Để
đất nước vững bước trên hành trình đã chọn và nhất là để phát huy tinh
thần yêu nước của mỗi cá nhân, mỗi tập thể, cấp ủy, chính quyền và các
ban, ngành chức năng cùng cả hệ thống chính trị cần nâng cao nhận thức
của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về lòng yêu nước, về lý
tưởng cách mạng và sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội; cụ thể hóa thành các chính sách và các phong trào thi đua yêu nước
cụ thể, thiết thực. Theo đó, công tác tư tưởng không chỉ dừng lại ở
việc tuyên truyền và kêu gọi lòng yêu nước của mỗi người mà cao hơn,
quan trọng hơn là phải hướng dẫn lòng yêu nước, chỉ dẫn các hành động
yêu nước đúng đắn, phát hiện và nhân rộng các nhân tố mới, điển hình
tiên tiến trong các phong trào thi đua yêu nước tại mỗi địa phương, cơ
quan, đơn vị. Cùng với đó, đội ngũ cán bộ, đảng viên nói chung, cán bộ
lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu nói riêng phải phát huy vai trò tiền
phong, gương mẫu, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm trong thực thi
công vụ, thực hiện công tác chuyên môn gắn với các phong trào thi đua
yêu nước, để làm gương cho quần chúng.
Công
tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống phải góp phần làm
cho mỗi người Việt Nam nhận thức rõ yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh
và thực hành yêu nước là một trong những nhân tố quan trọng góp phần làm
nên thắng lợi của sự nghiệp cách mạng 90 năm qua dưới sự lãnh đạo của
Đảng. Lòng yêu nước ấy, tinh thần yêu nước ấy rất cụ thể và sinh động,
hiển hiện trong mỗi việc làm hằng ngày của mỗi người tại mỗi cơ quan,
đơn vị, gia đình và trong cộng đồng. Đó chính là ý thức chấp hành pháp
luật, là tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, nỗ lực góp sức dựng xây quê
hương, đất nước, kiên quyết chống tham ô, tham nhũng, lãng phí, quan
liêu; là lối sống giản dị, chan chứa tình yêu thương con người, không vô
cảm trước khó khăn của đồng chí, đồng bào, sẻ chia và cùng chung sức
giúp đỡ lẫn nhau khi gặp nguy nan, thử thách.
Cần
thầm nhuần sâu sắc và chú trọng xây dựng lòng yêu nước, đề cao tinh
thần yêu nước, tự hào dân tộc, lương tâm, trách nhiệm của mỗi người với
bản thân mình, với gia đình, cộng đồng, xã hội và đất nước; đồng thời,
chăm lo xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, trọng tâm là
bồi dưỡng tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, đạo đức, lối sống và
nhân cách... theo tinh thần Nghị quyết 33-NQ/TW về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước”.
Đó chính là lòng yêu nước, tinh thần yêu nước phải trở thành động cơ để
trước hết gắn kết mọi người dân Việt Nam trong khối đại đoàn kết toàn
dân tộc. Yêu nước đồng nghĩa với yêu đồng bào và cao hơn chính là trân
trọng truyền thống lịch sử cách mạng, gắn bó và bảo vệ chế độ, bảo vệ
Đảng; trung thành với sự nghiệp cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Cùng
với đó, chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục tinh thần yêu nước
cho nhân dân, đổi mới và đa dạng hóa các phong trào thi đua yêu nước với
nhiều hình thức, nội dung phong phú để xây dựng khối đại đoàn kết toàn
dân tộc mà nòng cốt là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp
nông dân và tầng lớp trí thức. Tiếp tục bồi đắp tinh thần yêu nước và
nâng cao giác ngộ chính trị của nhân dân, làm cho nhân dân tuyệt đối tin
tưởng ở vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước, để mỗi người thực hành tinh thần yêu nước đúng với tư tưởng Hồ
Chí Minh; để càng khó khăn, thử thách, lòng yêu nước, tinh thần yêu
nước của mỗi người càng cần phải được đặt đúng chỗ, được phát huy mà
không bị hoang mang, dao động, không để kẻ xấu và các thế lực thù địch
lợi dụng vào các hoạt động biểu tình, tung tin xấu độc trên mạng xã hội…
Đặc
biệt, đối với thế hệ trẻ - lực lượng kế cận, rường cột của nước nhà,
việc giáo dục lòng yêu nước phải thầm nhuần yêu cầu “cốt nhất là phải
dạy cho học trò biết yêu nước, thương nòi. Phải dạy cho họ có chí tự
lập, tự cường, quyết không chịu thua kém ai, quyết không chịu làm nô lệ”(12)
để mỗi người trở thành người công dân có tài và có đức, kiên định và
tiếp tục sự nghiệp cách mạng của cha anh, góp phần quan trọng vào sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hội nhập và phát triển bền
vững trong xu thế toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế./.
________________________
(1), (5), (6) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, H, 2011, t.7, tr.38, 38
(2), (9), (12) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.5, tr.516, 219, 120.
(3), (4) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, t.2, tr.4, 4.
(6), (7), (8), (10) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.4, tr.7, 471, 38-39, 187.
(11) Phạm Văn Đồng: Tổ quốc ta, nhân dân ta, sự nghiệp ta và người nghệ sĩ, Nxb.Văn học, H, 1969, tr.222.